Adli Tıp Bülteni /The Bulletin of Legal Medicine 2007;12(3)

Çocuk ve ergen ruh sağlığı çalışanları istismar olgularının tedavilerine yönelirken bir taraftan da adli sürece katkıda bulunurlar. Hastanın gizlilik hakkı ve hekimin yasal sorumlulukları bu konuda en sık yaşanan etik ikilemdir. Bu çalışmada bir olgu üzerinden giderek, adli tıp ve çocuk ve ergen ruh sağlığı uzmanlarının olaya bakışlarının belirlenmesi ve konunun tartışılması amaçlanmıştır.

Adli sürecin başlatıldığı asılsız cinsel istismar iddiası olan bir olgu hakkında bilgiyi içeren bir anket hazırlandı. Ankette katılımcılara; “bu durumda suç duyurusunda bulunur muydunuz?” şeklinde sorular yöneltildi. Anket gönüllü Adli Tıp ve Çocuk Ruh Sağlığı çalışanları tarafından dolduruldu.

Çalışmaya 72 adli tıp, 34 çocuk psikiyatrisi çalışanı toplam 106 kişi katıldı. Katılımcıların 94 (%88.7)’ si yasal bildirimde bulunacağını; 12 (%11.3)’ü ise bildirimde bulunmayacağını belirtmişti. Adli tıp çalışanlarının %13.9’ u, çocuk psikiyatrisi çalışanlarının ise %5.9’u bildirimde bulunmayacaklarını belirtmişlerdir. Her iki grup arasında bildirim oranlarıyla ilgili istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır. Hekimlerin etik ve adli sorumlulukları bu olgu üzerinden tartışıldı.

Anahtar kelimeler: Cinsel istismar, asılsız bildirim, hekim sorumluluğu, etik ikilem

Legal responsibility of clinicians, ethical dilemma and approach of physicians from various specialties in child abuse cases

Child and adolescent psychiatrists not only treat patients for sexual abuse but also largely contribute to legal procedures. This fact utterly brings a need for better clarification of the controversial ethical dilemma which addresses patient confidentiality versus the legal responsibility of clinicians. The aims of this study were to determine how this issue was addressed by physicians from various specialties and to uncover unmet needs that needed to be brought to discussion.

A questionnaire was prepared including data about a mock abuse case for which legal procedure was imminent. Participants were asked if they would start a legal procedure for the given case. The participating physicians were child and adolescent psychiatrists and forensic medicine specialists who volunteered to complete the questionnaire.

There were a total of 106 participants; 72 of them were forensic medicine specialists and 34 of them were child and adolescent psychiatrists. 94 (88.7%) of participants reported that they would start legal procedure, while 12 (11.3%) of them reported that they would not. 13.9% of forensic medicine specialists and 5.9% of child and adolescent psychiatrists reported that they would not start legal procedure.

The ethical and legal responsibilities of clinicians were discussed in the scope of this case.

Key words: sexual abuse, false allegation, responsibility of clinicians, ethical dilemma

Top

Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi’ne Başvuran Adli Nitelikteki Çocuk Olguların Değerlendirilmesi *

Bu çalışma, Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi’ne başvuran 0-18 yaş grubundaki adli olguların demografik özelliklerini, geliş yakınmalarını, tedavi sonuçlarını incelemek ve benzer çalışmalarla karşılaştırmak amacıyla yapılmıştır.

Tanımlayıcı nitelikteki bu araştırmanın örneklemini, Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi’ne 01/01/2004–31/12/2004 tarihleri arasında başvuran 0-18 yaş aralığındaki 1118 adli olgu oluşturmaktadır.

2004 yılında başvuran 3057 adli olgudan %36,6’sı 0-18 yaş grubundadır. Bu olguların 484 (%43,3)’ü kadın, 634 (%56,7)’ü erkektir ve yaş ortalaması 8,54 ± 5,85 (0-18) yıldır. En fazla olgu (%39,4) yaz mevsiminde hastaneye başvurmuştur. Olguların en çok (%29,3) zehirlenme sonucu başvurduğu ve bunu %25,4’lük oran ile yüksekten düşmelerin izlediği tespit edilmiştir. Kasten yaralama sonucu başvuran mağdur çocukların oranı %17,4, trafik kazası sonucu başvuranların oranı ise %11,7’dir

Çocukluk çağında kazalar, önlenebilir sağlık sorunlarının başında yer almaktadır. Çocukların yaşadığı çevrelerde ve evde güvenliği sağlamak için gerekli önlemler alınmalı ve bunun için uygun güvenlik araçları kullanılmalıdır. Aynı zamanda bu tür olayların, müdahale edenlerce bildirilmesi ve kamu adına soruşturma-kovuşturma yapılması gereken adli nitelikteki olaylar olduğu da unutulmamalıdır.

Anahtar kelimeler: Adli olgu, çocuk, zehirlenme, kaza

Evaluation of the judicial cases that have been admitted to Ondokuz Mayıs University Medical Faculty

This study has been done with the aim of analysing the demographic characteristics, reasons for being admitted, and treatment results of the judicial cases between the ages of 0-18 who have been admitted to Ondokuz Mayıs University Medical Faculty Health Practice and Research Center and also with the aim of comparing this study with similar studies.

The scope of this study includes 1118 judicial cases between the ages of 0-18 who have been admitted to Ondokuz Mayıs University Medical Faculty Health Practice and Research Center between 01.01.2004-31.12.2004.

36.6% of the 3057 judicial cases who have been admitted in 2004 are between the ages 0-18. 484 (43.3%) of these cases are female, 634 (56.7%) are male, and the average age is 8.54+-5.85 (0-18) years. Most of the cases were admitted to hospital in summer. It has been found that the most common reason (29.3%) for admission to hospital poisining and the second one (25.4%) was falling from high. The rate of children who were admitted for malicious injury was 17.4%, the rate of children were admitted for traffic accidents was 11.7%.

Accidents in childhood are at the top of preventable health problems. Necessary precautions should be taken to make safe the environment and homes where children live and suitable safety tools should be used in order to do this. At the same time, these kind of cases should be informed by the people who intervene and it should be kept in mind that they are judicial cases which require public inquiry and proceeding.

Key words: Children, judicial case, poisoning, accident

Top

YILDIRIM ÇARPMASINA BAĞLI ÖLÜMLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Yıldırım, atmosferde oluşan elektriksel potansiyelin bulutlar ve yerküre arasındaki deşarjıdır. Yıldırım çarpması sonucu ölen olguların tespit edilmesi amacıyla Adli Tıp Kurumu 1. İhtisas Kurulu’nda 1998-2006 yıllarında ölüm sebebi verilmiş dosyalar tarandı. Ölüm sebebi yıldırım çarpmasına bağlanmış 15 olgu tespit edilerek bunların yaş, cinsiyet, meslek, olay yeri incelemesi, olgulardaki harici ve dahili patolojiler ile histopatolojik bulguları incelendi.

Yıldırım çarpmaları özellikle bahar ve yaz dönemlerinde, öğleden sonraki yağmurlarda görülmektedir. Olgularımızın 3 tanesinin yaz ayında, geri kalan 6’sının ilkbahar diğer 6‘sının ise sonbahar aylarında öldüğü tespit edildi. Yıldırım çarpması sonucu ölümlerde kişilerde hiçbir patolojik bulgu görülmeyebileceği gibi patognomonik olmayan farklı patolojik lezyonlar da görülebilmektedir. Yıldırım çarpmasına bağlı ölümlerin otopsilerinde iç organlarda tespit edilen bulgular tek başına tanı koydurucu özellikte değildir. İç organlarda hiperemi, ödem, konjesyon ve kanamalar tespit edilmiştir. Bu nedenle olay yeri incelemesinin yıldırım çarpması sonucu ölüm olaylarında tanıdaki değeri büyüktür. Olgularımızın en küçüğünün 3, en büyüğünün ise 53 yaşında olduğu tespit edilmiştir. Yıldırım çarpması sonucu ölümlere, gelişmekte ve geri kalmış ülkelerde sıklıkla çiftçi ve gemicilerde rastlanmakta iken, gelişmiş ülkelerde bu tip ölümler, gittikçe daha popüler olan doğa sporları ile uğraşan popülasyonda artış göstermektedir. Olgularımız meslekleri açısından 3 çiftçi, 3 çoban, 2 asker, 1 balıkçı, 1 sondajcı, 1 elektrikçi, 1 ev hanımı, 1 öğrenci, 1 küçük çocuk ve 1 olguda da meslek bildirilmediği tespit edilmiştir.

Sonuçta bir şahsın yıldırım çarpması sonucu öldüğünü söyleyebilmek için cesedin ayrıntılı iç ve dış muayenesi yanında olay yeri incelemesinin de dikkatli yapılmış olması gerekmektedir. Olay yerinde gök gürültülü ve fırtınalı bir havanın meydana gelmiş olup olmadığı ayrıca etrafa dağılmış giysi parçaları, ev ve ağaçlarda hasarlar, toplu hayvan ölümleri gibi çevrede yıldırımın etkilerine ait deliller de araştırılmalıdır.

Anahtar kelimeler: Yıldırım çarpması, olay yeri incelemesi, otopsi, adli bilimler

Evaluation of lightning-related deaths

Lightning is an atmospheric discharge of electricity between clouds and the earth. Death records of Forensic Medicine 1. Specialty Committee between 1998 and 2006 were included and reviewed retrospectively. 15 cases, the cause of deaths are determined as lightning-related were found and these cases were evaluated with regard to age, sex, job, crime scene and internal, external and micropathologic findings.

Lightning strike especially occurs in rainy afternoons of spring and summer seasons. Of our cases, 3 have occurred in summer, 6 in spring and the rest 6 in autumn. Lightning-related deaths may reveal none of pathologic findings or no patognomonic features, such as eudema, hyperemia, congestion and hemorrhage can be described in autopsy. For this reason crime scene investigation is very important in these cases. Age of our cases ranged from 3 years old to 53 years old. Lightning caused deaths occurs frequently among agricultural workers and sailors in developing and underdeveloped countries and occur frequently among natural sports dealers in developed countries. Of our cases,3 were agriculture worker, 3 were shepherd, 2 were soldier, and the rest of them was fishman, driller, electricity worker, housewife, student, and one of the cases was children and ones occupation was not known.

As a result, a careful examinations of internal and external findings due to lightning accompanied by a wide crime scene investigation is very important. Crime scene investigation must include weather conditions, thunder, stormy, also clothes parts-house-tree damages, group deaths of animals and other results and evidences of a lightning must be examined carefully.

Key words: Lightning injury, crime scene investigation, autopsy, forensic sciences

Top

İKİ CİNSEL İSTİSMAR OLGUSUNDA, AYNI KANUN MADDESİNİN FARKLI DEĞERLENDİRİLMESİ İLE ORTAYA ÇIKAN İKİ FARKLI SONUÇ^*

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (TCK) 99. maddesinin 6. fıkrası, kadının mağduru olduğu bir suç sonucunda gebe kalması durumunda rahim tahliyesine yeni bir bakış açısı getirmiştir. Bu fıkrada, kadının rızası olması ve hastane ortamında uzman hekimlerce uygulanması şartı ile gebelik süresi 20 haftadan fazla olmayan mağdurun gebeliğini sonlandırana ceza verilmeyeceği belirtilmektedir.

Bu makalede, Anabilim Dalımıza DNA- STR testi ile babalık tayini için gönderilen 18 yaşından küçük anne adayları arasından seçilen iki olgu aktarılmaktadır. Olguların ortak özelliği gebelik haftalarının 10 haftadan fazla olmasıdır. Her ikisi için de, istemedikleri bu gebeliğin sonlandırılması tek kurtuluş olarak görülmektedir. Psikiyatrik değerlendirmelerini takiben, hekimler ve adli makamlar arasında gerçekleşen bir dizi acele yazışma sonucunda olgulardan birinin gebeliği sonlandırılmıştır. Diğer olgunun talebi kanunda yer alan koşullar sağlanamadığından ret edilmiş, taburcu işlemleri yapılarak istemediği çocuğu doğurmak üzere ailesine teslim edilmiştir.

Amacımız, bu olguların ışığında TCK’nın 99. madde 6. fıkrasının uygulanması sırasında karşılaşılan sorunları ve hukukçular arasında kanunu yorumlamada ortaya çıkan farkı aktarmaktır.

Anahtar kelimeler: Abortus, gebeliğin sonlandırılması, cinsel saldırı, Türk Ceza Kanunu

Different outcomes in two sexual abuse cases due to different interpretation of the same article

The 6th subsection of article 99 of Turkish Penal Code, brought a new point of view to the termination of pregnancy when is due to a crime.The subsection stated that when performed by the specialist in hospital environment with the approval of the victim, termination of pregnancy not above 20 weeks will not result in punishment of the performer.

In this article, 2 of the cases under 18 years of age refered to our department for paternity testing with DNA-STR test were reported. The common feature of the cases was the gestational age above 10 weeks. For both cases termination of the unwanted pregnancy seemed the sole solution. After the pschyiatric evalutiaon of the victims and urgent serial correspondence between physicians and legal authorities the termination of pregnancy was performed for one of the cases. The other case was discharged and given to her family to deliver the unwanted child as the conditions in the law were not provided.

Our aim is to point out the discrepancies in interpretation of the law between medical and between legal practitioners and the troubles taking place in practice.

Key words: Abortion, termination of pregnancy, sexual abuse, Turkish Penal Code

Top

YÜKSEKTEN ATLAYARAK BİRLİKTE İNTİHAR: İKİLİ ÖLÜM

İki kişinin birlikte intiharı veya bir kişinin cinayet işledikten sonra intihar etmesi “ikili ölüm” olarak tanımlanmaktadır. İki kişinin birlikte intiharı, cinayet-intihar şeklindeki ikili ölümlere nazaran oldukça nadirdir. Yüksekten atlayarak birlikte intihar ise çok seyrek görülen bir durumdur. Bu çalışmada, Eskişehir’de yüksekten atlayarak intihar şeklindeki bir ikili ölüm olgusu, seyrek görülmesi nedeniyle sunulmaya değer bulunmuştur.

Anahtar kelimeler: İntihar, ikili ölüm, yüksekten atlama

Jumping from a height: A dyadic death

Double suicide pact or suicides of the perpetrator following homicide (homicide-suicide) were described as dyadic death. Double suicide is very rarely than homicide-suicide. In addition, double suicides by falling from high are seen extremely rarely. In this study, a double suicide by fall from height in Eskişehir is presented because that these kinds of deaths are seen very rarely.

Key words: Suicide, dyadic death, fall from height

Top

SUDA BOĞULMA YÖNTEMİ İLE İNTİHAR: OLGU SUNUMU

Suda boğulma olgularında ölüm sebebi ve ölüm orijini, olay yeri incelemesi, ölü muayenesi, otopsi, laboratuar incelemeleri ve psikolojik otopsi değerlendirmesi sonucunda elde edilecek verilerin birbirini desteklediği ölçüde doğru olarak tespit edilebilir. Sudan çıkartılan ve tüm postmortem incelemeler sonucunda suda boğulma yöntemi ile intihar ettiği tespit edilen 69 yaşındaki olgu, birbirini bütünleyen olay yeri incelemesi ve postmortem inceleme bulguları ile sunulmuştur.

Anahtar kelimler: Suda boğulma, intihar, otopsi, olay yeri incelemesi

Drowning as a method of suicide: Case report

Determination of cause and manner of death in drowning cases may be possible in the light of crime scene investigation, necropsy, psychological autopsy findings and the laboratory analysis together. A 69 years old man, was found water and reported as suicidal drowning, is presented with crime scene investigation and all postmortem examination findings integrating each other.

Key words: Drowning, suicide, autopsy, crime scene investigation

Top

ÇOCUK ANNELER

Çocuk Hakları Sözleşmesine gore 0-18 yaş grubundaki her birey çocuk sayılmaktadır. Dünyada bu yaş grubundaki gebe kalan ve çocuk doğurarak anne olan çocukların sayısı azımsanmayacak derecede çoktur. Çocuk annelerin çocuklarının daha sağlıksız, istismara uğrama olasılıkları fazla, beslenme sorunu yaşama ve ileride kriminal davranışlar içine girme, ekonomik ve sosyal açıdan daha düşük bir düzeyde yaşama olasılıklarının artmış olduğu bilinmektedir.

Ülkemizde çocuk annelerin durumuna ilişkin sağlıklı verilere ulaşmak ne yazık ki pek mümkün olamamaktadır. Çocuk annelik kavramına dikkat çeken bu makalede hem çocuk annenin hem de bebeğinin sağlığını etkileyen bu durumla ilgili yasal düzenlemelerin bir an önce yürürlüğe girmesi ve Türkiye’deki durumunun belirlenmesi için yeni çalışmalara gereksinim olduğu vurgulanmıştır.

Anahtar kelimeler: Çocuk, çocuk anneler, gebelik.

Underage mothers

Every person between 0-18 years old is respected as child according to Children Wellness Protocol. To be pregnant and to give birth are not less among children at these age group in the world. Children of underage mother are less healthy and with more risk of abuse and nourishment problem than other children. They live in low socioeconomical level and most of them may have criminal behaviour in future.

In Turkey, data and statistical knowledge about teenage mother is not adequate. This artical gives attention to importance of legal arrangement which affects health of underage mother and her child. New legal arrangements about underage mother must be put into practice in order to protect underage mother and her child urgently and more studies are needed to determine situation of underage mothers in Turkey.

Key words: Child, underage mothers, pregnancy.

Top