|
ADLİ
TIPTA UZMANLIK ÖĞRENCİSİ EĞİTİMİNDE TEMEL İÇERİK ve HEDEFLENEN DÜZ
EYLER
ATUD MYK üyeleri
: M.A. İnanıcı (Başkan), A. Yemişcigil (Başkan Yardımcısı), N. Arıcan
(Genel Sekreter), U. Katkıcı (üye), M.Ş. Sözen (üye), S. Koç (üye),
D. Azmak (üye), S. Gürpınar (üye), Y. Balcı (üye), Ş.K. Fincancı (yedek
üye), A. Yılmaz (yedek üye), S. Özkök (yedek üye). Kasım 2004 / İSTANBUL
GİRİŞ
Ülkemizde bir adli tıp uzmanının görev tanımı, Adli Tıp Uzmanları
Derneği'nin 14-15 Aralık 2002 tarihinde İstanbul'da yapılan "Güz
Toplantıları II" içindeki Olağanüstü Genel Kurulunda görüşülerek
kabul edilmiştir. Adli tıp uzmanının görev tanımı aşağıda on üç basamakta
öğrenim hedefleri başlığı altında tanımlanmıştır. Aşağıdaki doküman,
bir adli tıp uzmanlık öğrencisinin, "Tababet Uzmanlık Tüzüğü"ne
göre eğitimini tamamladıktan sonra, etkin ve tatminkar düzeyde mesleğini
yerine getirebilmesi amacıyla hazırlanmıştır. Bu doküman, Adli Tıp
Uzmanları Derneği Meslekte Yeterlilik Kurulu'nun 28.10.2004 tarihinde
yapılan toplantısında görüşülerek, ilgili birimlere bir öneri getirmek
üzere kabul edilmiştir. Bu doküman, adli tıp alanında, tıpta uzmanlık
öğrencisi eğitimi için temel oluşturacak minimum standartları ve örnek
rotasyon programlarını tanımlamaktadır.
ÖĞRENİM HEDEFLERİ
1. Olay yeri incelemesine aktif katılım. Olayın yeniden kurgulanması
için yapılan olay yeri inceleme ekip çalışmasında gerekli kanıt niteliğindeki
materyalin belirlenmesi, toplanması, korunması, uygun koşullarda ilgili
laboratuarlara gönderilmesi, olay yerinde yapılması gereken, tanıya
yönelik testlerin uygulanması gibi adli tıbbi bilgi ve beceri.
2. Ölüm zamanı araştırılması dahil bir cesedin ayrıntılı muayenesi
konusunda bilgi ve beceri.
3. Adli otopsi teknikleri konusunda bilgi ve beceri. Doğal ve doğal
olmayan ölümlerde, ölüm nedeni, mekanizması ve orijinini aydınlatacak
bilgi ve beceri
4. Adli otopsi olgularının makroskobik ve mikroskobik incelenmesinde
bilgi ve beceri.
5. Travma olgularının tıbbi incelenmesi, ayrıntılı tanımlaması, fiziksel
ve ruhsal muayeneyi yapabilme ve adli tıbbi değerlendirmede bilgi
ve beceri. Koruyucu hekimlik uygulamasında tutum ve davranış.
6. Zehirlenmelerin patofizyolojisi ve tanıya yönelik araştırma yöntemleri
hakkında bilgi, örnek alma ve laboratuar sonuçlarının yorumlanması
konusunda bilgi ve beceri.
7. Bir adli olgudaki ilgili tüm bulgular ışığında laboratuar tekniklerinin
örnekleme koşulları, ayırıcı tanı değerleri, güvenilirlik, duyarlılık,
geçerlilik ve hata payları konusunda bilgi. Bilimsel analizlerin yorumlanması
konusunda bilgi ve beceri.
8. Adli biyolojinin temel konularında bilgi ve yorumlama becerisi.
9. Kimliklendirmede temel bilgi ve beceri.
10. Adli psikiyatri ile ilgili akıl ve ruh sağlığı konularında bilgi
ve beceri.
11. Tıbbi bilirkişinin yasal yetki ve sorumlulukları ile tıbbi girişimlerin
yasal sonuçları hakkında hukuk felsefesi ve etik yaklaşımı da içeren
bilgi ve yorumlama becerisi.
12. Adli tıbbi araştırmaların bulgularını ve sonuçlarını ayrıntılı
olarak tanımlayan ve bilimsel görüş ve yorumu içeren adli tıbbi rapor
düzenleme ve/veya görüş sunma bilgi ve becerisi.
13. Günümüzde varolan ve geliştirilecek tüm adli inceleme teknikleri
konusunda temel bilgi, Adli Tıp Uzmanları Derneği tarafından akredite
edilmiş sertifikasyon programları ile kazandırılmış bilgi ve beceri.
ULAŞILMASI HEDEFLENEN DÜZEYLER
BO : Bilgisi Olmalı
UG : Uygulamayı Görmüş Olmalı
DY : Denetimle Yapabilmeli (uzman olan kişinin söz konusu eylemi
tek başına yapmaya yetkili olamaması)
KY : Kendisi Yapabilmeli
| A. TANATOLOJİ
ve ADLİ PATOLOJİ |
BO
|
UG
|
DY
|
KY |
| 1. Ölümün
tanımı , adli tıbbi yönden araştırılması ve adli işlemler |
+ |
+ |
|
|
2. Adli tıbbi
otopsi teknikleri
|
+ |
|
|
|
3. Adli tıbbi
otopside dış muayene ve vücut boşluklarının açılması, iç organ
diseksiyonu ve muayenesi, yardımcı araştırmalar(histopatoloji,
toksikoloji ve mikrobiyoloij) için örneklerin toplanması ve saklanması
|
+ |
|
|
+ |
4. Histopatolojik
inceleme yöntemleri
|
+ |
|
|
+ |
5. Toksikolojik
ve mikrobiyolojik yardımcı araştırma yöntemleri
|
+ |
+ |
|
|
6. Adli otopsi
raporu yazma, adli otopsi raporunun yorumlanması
|
+ |
|
|
+ |
7. Adli ölü
muayenesi ve adli tıbbi otopsi uygulamalarında enfeksiyon kontrolü
|
+ |
|
|
+ |
8. Ölüm nedeni
tespitinde otopsinin rolü, ölüm nedeni/mekanizması/orijini
|
+ |
|
|
|
9. Adli otopside
farklı işlemler (hava embolisi, pnömotoraks, bacaklarda trombusun
gösterilmesi, kimliklendirme ve travma tipini belirlemek için
kafatasının yeniden yapılanması, , beynin fiksasyonu, otopsi salonunda
fotoğrafçılık, olası cinsel saldırılarda postmortem muayene, olası
boyuna yönelik travmalarda boyun diseksiyonu, gözaltı ölümlerinde
disseksiyon tekniği )
|
+ |
|
|
+ |
10. Mezar
açma teknikleri
|
+ |
+ |
|
|
11. Olay
yeri incelemesi, adli ölü muayenesi, adli tıbbi otopsi ve ölülerin
defni ile ilgili yasal düzenlemeler
|
+ |
|
|
|
12. Ölüm
zamanı ve ölüm sonrası değişiklikler, postmortem artefaktlar,
postmortem biyokimya, adli entomoloji
|
+ |
|
|
|
| 13. Kimliklendirme
(giysi muayenesi, kişisel özelliklerin kayıt edilmesi, dental
inceleme, parmak izi ve ayak izi muayenesi, radyolojik inceleme,
iskeletin muayenesi |
+ |
+ |
|
|
14. Adli
odontolojide dental terminoloji, ağız içi otopsisi ve disseksiyon
teknikleri, postmortem dental kayıt, antemortem dental kayıtların
toplanması ve karşılaştırma yöntemleri, ısırık izleri inceleme,
tanımlama, saklama ve değerlendirme.
|
+ |
|
+ |
|
15. Kitlesel
ölümlerde olay yeri incelemesi ve delillerin toplanması
|
+ |
|
|
+ |
16. Erişkinlerde
doğal nedenlere bağlı ani-beklenmeyen ölümler
|
+ |
|
|
|
17. Travma
ve hastalığın birlikteliği -ilgili yasal düzenlemeler-
|
+ |
|
|
|
18. Künt
travmaya bağlı oluşan yaralanmalar (kontüzyon, abrazyon, laserasyon,
iskelet yaralanmaları, ısırma sonucu oluşan yaralanmalar)
|
+ |
|
|
|
19. Keskin
alet yaraları (Kesici/kesici delici/delici/kesici ezici aletlere
bağlı yaralanmalar)
|
+ |
|
|
|
20. Ateşli
silahlar ve genel özellikleri-ilgili yasal düzenlemeler
|
+ |
|
|
|
21. Ateşli
silah yaralanmaları
|
+ |
|
|
|
22. Atış
artıkları, silah , vücut ve giysiden örnek toplanması ve sonuçların
değerlendirilmesi
|
+ |
|
|
+ |
23. Mermilerin
ve kovanların karşılaştırılması ile ilgili yöntemler, atış artıkları
tespit edilmesi ile ilgili yöntemler
|
+ |
|
+ |
|
24. Patlayıcı
madde yaralanmaları
|
+ |
|
|
|
25. Taşımacılığa
bağlı yaralanmalar (trafik kazaları/yol kenarındaki kanıtlar,
tren ve uçak kazaları)
|
+ |
|
|
|
26. Isıya
bağlı yaralanmalar (yangın ve yanık sonucu gelişen ölümler, sıcak
ve soğuğa maruz kalmaya bağlı ölümler)
|
+ |
|
|
|
27. Kimyasal
yaralanmalar ve kimyasal silahlar
|
+ |
|
|
|
28. Biyolojik
kökenli yaralanmalar ve biyolojik silahlar
|
+ |
|
|
|
29. Elektrik
akımı ve yıldırımın meydana getirdiği yaralanmalar
|
+ |
|
|
|
30. Gözaltı
ölümleri , Minnesoto otopsi protokolu
|
+ |
|
|
|
31. Tıbbi
girişim hataları sonucu meydana gelen ölümler
|
+ |
|
|
|
| 32. Asfiksiye
bağlı ölümler (yetersiz oksijen içeren havayı soluma, ağız burun
tıkama/tıkanması, yabancı cisim aspirasyonu, ası, elle/bağla boğma,
travmatik asfiksi, otoerotik asfiksi, kimyasal asfiksi) |
+ |
|
|
|
33. Sudan
çıkan cesetler (ölüm nedenleri, tatlı ve tuzlu suda boğulma, dalışa
bağlı ölümler, soğuk suda meydana gelen ölümler)
|
+ |
|
|
|
34. Bölgesel
yaralanmalar (Kraniyo-serebral travmalar, göğüs, batın ve ekstremite
yaralanmaları)
|
+ |
|
|
|
35. Yara
komplikasyonları (Kanama, enfeksiyon, embolizm, erişkin solunum
stresi sendromu, travma sonrası böbrek yetersizliği, dissemine
intravasküler koagülasyon, subendokardiyal kanama)
|
+ |
|
|
|
36. Yara
iyileşmesi ve yara yaşının tespitinde kullanılan inceleme yöntemleri
|
+ |
|
|
|
37. İntrauterin
ölümler, ölü doğumlar
|
+ |
|
|
|
38. Çocukluk
çağı ölümlerin araştırılması (Çocuklarda doğal nedenlere bağlı
ani ölümler, ani bebek ölümü sendromu (ABÖS), infantisit, , kazaya
bağlı çocuk ölümleri, çocuğa yönelik istismar sonucu ölümler)
|
+ |
|
|
|
39. Bebek
otopsi disseksiyon tekniği, ABÖS otopsi protokolü
|
+ |
|
|
+ |
40. Cinsel
saldırıya bağlı ölümler
|
+ |
|
|
|
41. Gebelik/
doğum ve sonrası dönem anne ölümleri
|
+ |
|
|
|
42. Karbonmonoksit
zehirlenmesi
|
+ |
|
|
|
43. Kötüye
kullanılan ilaçlara (uyutucu-uyuşturucu maddelere) bağlı ölümlerin
araştırılması, ilgili yasal düzenlemeler
|
+ |
|
|
|
44. Alkole
bağlı ölümler (Etil ve metil alkole bağlı zehirlenmeler), alkol
ile ilgili yasal düzenlemeler
|
+ |
|
|
|
| 45. Kimyasal
zehirlenmeler, ilaçlara bağlı zehirlenmeler, koroziv madde ve
metal zehirlenmeleri, organik çözücülere bağlı ölümler |
+ |
|
|
|
Davranışsal hedefler : Objektivite, Ölü bedene saygı, Ölenin
yakınlarının içinde bulunduğu psikolojik durumu kavrama ve buna uygun
yaklaşım, Diğer adli bilim çalışanları ile ekip çalışması içinde olma.
| B. KLİNİK
ADLİ TIP |
BO
|
UG
|
DY
|
KY |
1. Adli olgu
kavramının tanımı ve ilgili yasal düzenlemeler
|
+ |
|
|
|
2. Adli olguda
temel görüşme teknikleri ve muayene
|
|
|
|
|
3. Adli raporla
ilgili temel kavramlar ve düzenlemesi
|
+ |
|
|
+ |
4. Travmatik
lezyonun ağırlık derecesinin belirlenmesi
|
+ |
|
|
+ |
5. Adli raporların
yasal dayanakları (suç kavramı, kasıtlı-taksirli suçlar, etkili
eylem, ilgili yasal düzenlemeler)
|
+ |
|
|
|
6. Yanıltma
yaraları
|
+ |
|
|
|
7. Yara muayenesinde,
yardımcı laboratuar teknikleri için alınması gereken örnekler
ve delil zinciri
|
+ |
|
|
+ |
| 8. Yaraların
uygun olarak kayıt edilmesi ve rapor yazılması |
+ |
|
|
+ |
Davranışsal hedefler : Objektivite, Hastanın içinde bulunduğu
psikolojik durumu kavrama ve buna uygun yaklaşım
|
9. Cinsel
suçların tanımı (ilgili yasal düzenlemeler ve etik boyutu)
|
+ |
|
|
|
10. Cinsel
suçlarda görüşme koşul ve teknikleri, muayene yöntemleri (tanıya
yardımcı diğer muayene yöntemleri)
|
+ |
|
|
+ |
11. Cinsel
suç eylemi sonucunda oluşan fiziksel ve psikolojik bulgular /ayırıcı
tanısı
|
+ |
|
|
+ |
12. Cinsel
yolla bulaşan hastalıklar
|
+ |
|
|
+ |
13. Cinsel
suçlarda tanıya yardımcı laboratuar incelemeleri, bunların tanıdaki
değeri ve geçerlilikleri (Kişiye az zarar verecek şekilde tüm
tıbbi delillerin toplanması, korunması ve saklanması)
|
+ |
|
|
+ |
14.Cinsel
suç mağdurlarında ortaya çıkan fiziksel ve psikolojik bulguların
teşhisi ve tedavisinin yönlendirilmesi
|
+ |
|
|
+ |
15. Cinsel
suçlarda saldırganda oluşan yaralar ve saldırganın muayenesi
|
+ |
|
|
+ |
| 16. Cinsel
suçlarda bulguların uygun olarak kayıt edilmesi ve rapor yazılması |
+ |
|
|
+ |
Davranışsal hedefler : Objektivite, Hastanın ve yakınlarının
içinde bulunduğu psikolojik durumu kavrama ve buna uygun yaklaşım
|
17. Aile
içi istismarın tanımı, sınıflaması, etyoloji ve epidemiyolojisi
|
+ |
|
|
|
18. Kadına/yaşlılara
yönelik şiddet kavramı (ilgili yasal düzenlemeler)
|
+ |
|
|
|
19. Çocuk
kavramı ve çocuk hakları sözleşmesi (ilgili yasal düzenlemeler)
|
+ |
|
|
|
20. Çocuk
istismarı ve ihmalinin tanımı, sınıflaması, etyoloji ve epidemiyolojisi
|
+ |
|
|
|
21. Çocuk
ile görüşme teknikleri ve muayene koşulları
|
+ |
|
|
+ |
22. Çocuk
istismarı ve ihmalinin fiziksel ve psikolojik bulguları/ayırıcı
tanısı
|
+ |
|
|
+ |
23. Çocuk
istismarı ve ihmaline multidispliner yaklaşım
|
+ |
|
|
+ |
| 24. Çocuk
istismarı ve ihmalinde bulguların uygun olarak kayıt edilmesi,
yorumlanması ve rapor yazma |
+ |
|
|
+ |
Davranışsal hedefler : Çocuk istismar ve ihmalinin toplumsal
ve tıbbi öneminin kavranması, Çocuk istismarı ve ihmaline multidisiplinert
yaklaşım geretiğinin bilincine varılması, Yanlış, eksik ve uygunsuz
koşullarda yapılan muayenenin çocuk için travmatize edici olacağının
bilincine varılması
|
25. İnsan
hakları kavramı ve hekimin rolü (ilgili ulusal ve uluslararası
yasal düzenlemeler, sözleşmeler ve meslek kuruluşlarınca hazırlanmış
konu ile ilgili metinler)
|
+ |
|
|
|
26. İşkencenin
tanımı ve yöntemleri
|
+ |
|
|
|
27. Anamnez
alımı, uygun muayene koşullarının sağlanması ve muayene yapılması,
gerekli uzmanlık alanlarından konsültasyon alınması/İstanbul Prot
|
+ |
|
|
+ |
28. İşkencenin
fiziksel ve psikoloji bulguları, bulguların değerlendirilmesi/
ayırıcı tanısı
|
+ |
|
|
+ |
29. İşkencenin
belirlenmesinde kullanılan laboratuar ve yardımcı muayene teknikleri,
yeterlilikleri, hassasiyetleri ve tanıdaki değerleri
|
+ |
|
|
|
30. İşkence
ile ilgili bulguların uygun olarak kayıt edilmesi, yorumlanması
ve rapor yazma
|
+ |
|
|
+ |
31. Açlık
grevleri, ölüm oruçları ve hekim yaklaşımı
|
+ |
|
|
|
32. Açlık
grevleri/ölüm oruçlarının fiziksel ve psikolojik bulguları/sekelleri
|
+ |
|
|
|
| 33. Cezaevinde
hastalanan mahkumlar ve ceza tecili |
+ |
|
|
|
Davranışsal hedefler : İnsan haklarının öneminin kavranması,
hekimin insane haklarındaki yerinin bilincine varılması
|
34. Gebelik
ve/doğum - -Adli tıp açısından travma ve gebelik
|
+ |
|
|
|
35. Abortus
|
+ |
|
|
|
36. İnfertilite,
impotans, sterilizasyon/kastrasyon
|
+ |
|
|
|
37. Tüp bebek
ve fertilizasyon
|
+ |
|
|
|
38. Üreme
ile ilgili yasal düzenlemeler
|
+ |
|
|
|
| 39. Maluliyet
kavramı ve hesaplamada kullanılan temel yöntemler, özürlülere
verilecek sağlık kurulu raporları |
+ |
|
|
+ |
| C. ADLİ
PSİKİYATRİ ve DAVRANIŞ BİLİMLERİ |
BO
|
UG
|
DY
|
KY |
1. Ruhsal
Durum Muayenesi
|
+ |
|
|
+ |
2. Muayene
ve değerlendirme için temel etik ve yasal düzenlemeler
|
+ |
|
|
|
3. Psikiyatrik
tedavi uygulamaları ve hasta takibi
|
+ |
|
+ |
|
4. Riskli
hastada uygun görüşme ortamı hazırlama
|
+ |
|
|
+ |
5. Farklı
Görüşme tekniklerini uygulayabilme
|
+ |
|
|
+ |
6. Fizik
ve nörolojik muayeneyi uygulayabilme
|
+ |
|
|
+ |
7. Başlıca
ruhsal ve nörolojik semptomları tanımlayıp sınıflandırabilme
|
+ |
|
|
+ |
| 8. Psikolojik
ve nöropsikolojik test ve ölçekleri değerlendirme, yönlendirme
ve/veya uygulayabilme |
+ |
|
+ |
|
9. Psikiyatrik
bozukluklarda tanı, ayırıcı tanı ve etyoloji tayini
|
+ |
|
+ |
|
| 10. Acil
psikiyatrik bozukluklarda ayırıcı tanı ve tedaviye yönlendirme |
+ |
|
|
+ |
11. Nöro-psikofarmakoloji
temel bilgisi
|
+ |
|
|
|
12. Travma
mağdurlarında nöropsikiyatrik ayırıcı tanı
|
+ |
|
|
+ |
13. Başlıca
Ruhsal ve Nörolojik Gelişim modelleri
|
+ |
|
|
|
14. Çocukluk
dönemi ruhsal semptomlar ve tedavi
|
+ |
+ |
|
|
15. Çocukla
görüşme teknikleri ve öykü alabilme
|
|
|
|
+ |
16. Yapılan
muayene ve konsültasyon sonuçlarını değerlendirme
|
+ |
|
|
+ |
17. Çocukla
yapılan görüşmede tıbbi ve hukuksal yönlendirme
|
+ |
|
|
+ |
18. Adli
psikiyatrik yapılanma ve sağlık kurumlarının adli psikiyatri içindeki
yeri ve işlevi
|
+ |
|
|
|
19. Adli
psikiyatrik olgunun yasal ve etik çerçevesi
|
+ |
|
|
|
20. Adli
psikiyatri olgularında gözlem, izlem ve tedavinin yasal ve etik
çerçevesi
|
+ |
|
|
|
21. Saldırganlık
,şiddet ve psikopatoloji ilişkisi
|
+ |
|
|
|
22. İsnat
kabiliyeti-cezai ehliyet değerlendirilmesi
|
+ |
|
|
+ |
| 23. Gözlem,
muhafaza ve tedavi, şifa kavramları ve kararı |
+ |
|
|
|
24. Çocukta
suçun anlam ve sonuçlarını değerlendirebilme ve mağyubiyet kararı
|
+ |
|
|
+ |
25. İptila
kavramı ve madde kullanımının sonuçlarının değerlendirilmesi
|
+ |
|
|
+ |
26. Mağdurda
adli psikiyatrik değerlendirme (travma ile ilişkili ruhsal ve
nörolojik bozukluklar, semptomatoloji, prognoz, etyopatogenez
v.s)
|
+ |
|
|
+ |
27. Hukuksal
işlemlerde (akit, evlat edinme, bağış, velayet vb.) bulunan kişilerde
hukuki ehliyetin değerlendirmesi
|
+ |
|
|
+ |
28. Evlilik
ve boşanma ile ilgili konularda adli psikiyatrik değerlendirme
|
+ |
|
+ |
|
29. Tazminat
davalarında adli psikiyatrik değerlendirme
|
+ |
|
+ |
|
30. Cinsel
faaliyete katılım ve işlevsellik, cinsiyet değiştirme konularında
adli psikiyatrik değerlendirme
|
+ |
|
+ |
|
31. Emeklilik
ve maluliyete yol açan psikiyatrik tablolar konusunda adli değerlendirme
|
+ |
|
+ |
|
32. Tüm adli
psikiyatrik olgularda raporlama ya da adli psikiyatrik yorumu
da gerektiren adli tıp raporlarında olgu ve dosya değerlendirme
ile rapor yazma
|
+ |
|
|
+ |
33. Başlıca
hukuk sistemlerinde, adli psikiyatrinin kullanıldığı adli tıbbi
uygulamalar
|
+ |
|
|
|
| 34. Saldırganlık
ve şiddette etyoloji, epidemiyoloji, koruyucu hekimlik ve öngörme |
+ |
|
|
|
| D. TIP
HUKUKU VE ADLİ TIP İLE İLGİLİ YASAL DÜZENLEMELER |
BO
|
UG
|
DY
|
KY |
1. Hastayı
aydınlatma ve onam alma yükümlülüğü; Sır saklama yükümlülüğü
|
+ |
|
|
|
2. Hasta
hakları ve ilgili yasal düzenlemeler
|
+ |
|
|
|
3. Bilirkişilikle
ilgili yasal düzenlemeler, Ceza hukukunda bilirkişilik, Hukuk
mahkemelerinde bilirkişilik, Adli tabiplik görevi ile yasal düzenlemeler
|
+ |
|
|
|
4. Hekimin
tıbbi girişimler nedeniyle ceza sorumluluğu
|
+ |
|
|
|
5. Acil hastalarda
hekim sorumluluğu
|
+ |
|
|
|
6. Hekimin
tazminat sorumluluğu
|
+ |
|
|
|
7. Hekim
hataları ve konu ile ilgili çalışan bilirkişilik kurumları/çalışma
sistemleri
|
+ |
|
|
|
8. Etik tartışmalarda
metodoloji, Etik kurulların çalışma düzeni, İnsan deneyleri ve
klinik araştırmalar
|
+ |
|
|
|
| 9. Beyin
ölümü, Doku ve organ transplantasyonu, Ötanazi |
+ |
|
|
|
| E. DİĞER
KONULAR |
BO
|
UG
|
DY
|
KY |
1. Toksikolojinin
temel ilkeleri ve mekanizmaları
|
+ |
|
|
|
2. Zehirler
ve türlerine göre zehirlenme etki biçimleri
|
+ |
|
|
|
3. Adli ve
analitik toksikoloji (İnorganik ve organik analiz yöntemleri,
organik toksikolojik teyit yöntemleri)
|
+ |
+ |
|
|
4. Narkotik,
gıda ve diğer kimyasal analizler
|
+ |
+ |
|
|
5. Adli toksikoloji
laboratuarları için geçerli örnek alma yöntemleri, örneğin delil
olarak sayılıp işleme alınma koşulları (Antemortem, Postmortem)
|
+ |
|
|
+ |
6. Adli toksikoloji
laboratuar raporunun yorumlanması
|
+ |
|
|
+ |
7. Adli genetik
laboratuarının kapsam ve kapasitesi
|
+ |
|
|
|
8. Biyolojik
materyali tanıma, toplama, saklama ve gönderme
|
+ |
|
|
+ |
9. DNA tetkikinin
dayandığı moleküler temel yanında bu incelemede kullanılan ekipmanların
prensipleri ve temel özellikleri
|
+ |
|
|
|
10. Adli
genetik rapor sonuçlarının yorumlanması
|
+ |
|
|
+ |
11. Adli
biyolojik incelemeler (her türlü biyolojik materyaldeki ön inceleme
süreci, kullanılan yöntemler ve usuller)
|
+ |
+ |
|
|
12. Adli
mikrobiyoloji ile ilgili temel bilgiler ve kullanılan yöntemler
|
+ |
|
|
|
13. Adli
mikrobiyoloji ile ilgili elde edilmiş sonuçların yorumlanması
|
+ |
|
|
+ |
14. Kan lekeleri
model analiz yöntemi
|
+ |
+ |
|
|
15. İnsan
ve hayvan osteolojisi
|
+ |
|
|
|
16. İskeletin
bulunduğu olay yerinin inceleme tekniği
|
+ |
|
|
|
17. Kemiklerden
yaş, cins, boy, ırk tayin ve tahminleri
|
+ |
+ |
|
|
18. Toplu
haldeki kemiklerin ayırımı
|
+ |
|
|
|
19. Kırık
kemiklerin montaj tekniği
|
+ |
|
|
|
20. İskelet
varyasyonu ile normali anormalden ayırma, postmortem ve antemortem
lezyon ayırımı
|
+ |
+ |
|
|
| 21. El yazısı
ve imza incelemesinde kullanılan yöntemler, kriterler, cihazlar,
inceleme tekniği, karşılaştırmada kulllanılacak materyalin toplanması,
doğruluk oranını artıracak kriterler ve rapor düzenleme |
+ |
|
+ |
|
22. El yazısı
ve imza karakterinde değişikliğe yol açan durumlar ve hastalıklar
|
+ |
|
|
|
| 23. Makale
yazımı ve araştırma yöntemleri/teknikleri ve etiği |
+ |
|
|
+ |
UYGULAMA: Uzmanlık eğitimi süresince yapması öngörülen asgari
sayılar
| Adli patoloji
|
|
1. Adli ölü
muayenesi katılım ve bulguların değerlendirilmesi
|
100 |
2. Olay yeri
ve cesedin bulunduğu yerdeki bulguların dokümantasyonuna katılım
|
25 |
3. Adli tıbbi
otopsi uygulamasını tek başına gerçekleştirme
|
150 |
4. Histolojik
inceleme
|
1500 |
5. Olayla
ilgili fotoğrafların değerlendirilmesi
|
50 |
6. Adli tıbbi
otopsi raporu düzenleme
|
300 |
| 7. Adli osteoloji
ve odontoloji incelemelerine katılım |
25 |
| |
Klinik
adli tıp
|
|
1.
Cinsel saldırı muayenesine katılım
|
100 |
2.
Aile içi şiddet muayenesine katılım
|
100 |
3.
Gözaltı muayenesine katılım
|
50 |
4.
Adli psikiyatri muayenesine katılım
|
200 |
| 5. Ayaktan
muayenelere katılım |
250 |
PATOLOJİ ROTASYON PROGRAM ÖRNEĞİ
Öğrenim
Hedefleri
1. Genel ve özel patoloji alanlarında adli tıp alanında kullanılmak
üzere bilgi ve beceri kazanılması
2. Cerrahi patolojinin rutin hizmetlerindeki makroskopi, mikroskopi
ve rapor yazımı hakkında bilgi kazanma
3. Adli patolojide ölümle ilgili en sık problem yaratan organların
patolojileri hakkında bilgilerin kazandırılması
4. Yukarıda tanımlanan alanlardaki organ ve sistemlerin histopatolojik
değerlendirmelerinde kullanılmak üzere temel histoloji bilgisinin
kazanılması
Uygulama Şekli
Rotasyonun evreleri:
1. Histoloji hazırlık evresi (H)
2. Makroskopi evresi
A. Makroskopi gözlemci (M1)
B. Makroskopi uygulamacı (M2)
C. Otopsi makroskopi gözlem (O1)
3. Mikroskopi evresi
D. Mikroskopi gözlemci (M3)
E. Mikroskopi uygulamacı (M4)
F. Otopsi mikroskopi gözlem (O2)
olmak üzere beş ana evreden oluşmaktadır.
Eğitim dönemleri
dağılımı:
Eğitim dönemi her biri 3 aylık olmak üzere 4 ayrı dönemden oluşur
ve bir yıl içinde tamamlanır.
1. İlk üç ay : H + M1 + O1 + O2
2. İkinci üç ay : M1 + M3 + O1 + O2
3. Üçüncü üç ay : M2 + M4 + O1 + O2
4. Dördüncü üç ay : M2 + M4 + O1 + O2
Teorik eğitim
materyali:
1. Histoloji: Aşağıda verilmiş olan konuların tamamını öğrenme ve
içlerinden üç (bir seminer/ay) tanesi hakkında seminer hazırlama sorumluluğu
rotasyonere aittir.
2. Patoloji: Dokuz aylık süre içinde adli patolojide sık karşılaşılan
organ patolojilerini oluşturan tamamını öğrenme ve beş ana organ sistemi
hakkında (beyin, kalp, karaciğer, böbrek ve akciğer) on seminer (her
sistemden iki adet olmak üzere) hazırlama sorumluluğu rotasyonere
aittir.
Pratik eğitim
materyali
1. M1, M2, M3 ve M4 dönemlerinde rutin cerrahi patoloji materyalinden
yararlanır.
2. O1 ve O2 eğitiminde perinatal ve pediyatrik otopsi materyalinden
yararlanır.
Teorik Histoloji
ve Adli Patoloji konu başlıkları
A. Histoloji
1. Genel Histoloji
a. Epitel dokusu
b. Bağ dokusu
c. Kıkırdak-kemik
d. Kan
e. Kas
f. Sinir sistemi
2. Özel Histoloji
g. Kardiyovasküler sistem
h. Sinir sistemi
i. Solunum sistemi
j. Ürogenital sistem
k. Mide/barsak sistemi ve karaciğer
l. Deri
m. Kadın genital sistem (endometrium, plasenta)
B. Patoloji
1. Hücre zedelenmesi
2. Akut inflamasyon
3. Kronik inflamasyon, yara iyileşmesi (kırık iyileşmesi dahil)
4. Hemodinamik bozukluklar
5. Neoplazi ve neoplaziye yaklaşımlar
6. Ateroskleroz, anevrizma
7. İskemik kalp hastalıkları
8. Ani kalp ölümü
9. Pulmoner infeksiyonlar (TB dahil)
10. Obstrüktif ve restriktif akciğer hastalıkları
11. Akciğerin vasküler hastalıkları
12. Tubulointerstisyel böbrek hastalıkları
13. Karaciğerin vasküler hastalıkları
14. İnfeksiyöz ve toksik karaciğer hastalıkları (Siroz dahil)
15. Endokrin pankreas, diabet
16. Eksokrin pankreas, akut ve kronik pankreatit
17. Timus ve adrenal bez: strese bağlı değişimler
18. KIBAS, beyin fıtıkları ve ödem
19. Kraniyoserebral travmalar
20. Beynin infeksiyöz hastalıkları
21. Beynin vasküler hastalıkları
22. Deride fiziksel hasarlar: ısı, elektrik
23. Endometrium siklusu, gebelik ürünleri
24. Lenf nodu, reaktif hiperplazi
Teorik derslerin
işleniş biçimleri
Rotasyoner, sorumlu olduğu konuyu referans kitap ve/veya makalelerden
sunu şeklinde hazırlar. Sunu süresi 45 dakika olup, 15 dakika da tartışma
süresine ayrılmıştır. Toplam 45 dakikalık sunum sırasında gerekli
görsel/işitsel araçlardan yararlanır. Sunum yazılı hale getirilerek,
program sorumlusuna teslim edilir. İyi hazırlanmış yazılı belgeler
bilimsel dergilerde yayımlanabilir. Bu materyal aynı programın ileriki
uygulamalarında da eğitim materyalinde kullanılabilir.
|